
Geschiedenisboek 125 Jaar bellen met Bell ten doop gehouden
Rijswijk ZH, 16 oktober 2006 –
De Telecommunicatie Erfgoed Stichting hield op 14
oktober jl. in de Amsterdamse dierentuin Artis haar eerste boek, getiteld “125
Jaar bellen met Bell”, ten doop. De voorzitter van de Stichting, ir. R.A.
Timmermans overhandigde het eerste exemplaar van dit geschiedenisboek over de
telecommunicatie-activiteiten van Bell in Nederland aan prof. dr. Jens C.
Arnbak, oud-voorzitter van telecomtoezichthouder OPTA.
Het boek ”125 Jaar bellen met Bell” beschrijft de geschiedenis van de Nederlandsche Standard Electric Mij NV, haar voorgangers en opvolgers. Tot haar voorgangers hoorden ondermeer de Nederlandsche Bell-Telephoon Maatschappij en tot haar huidige opvolger Alcatel Telecom Nederland bv, gevestigd in Rijswijk (ZH).
In zijn
aanbiedingstoespraak memoreerde de heer Timmermans dan ook de enorme facilitaire
steun die de Stichting kreeg van Alcatel Telecom Nederland, niet alleen in de
vorm van werk-, archief- en vergaderruimte, maar ook door de uitgave van het
boek financieel mogelijk te maken.
Prof. Arnbak ging in zijn inleiding in op enkele memorabele geschiedkundige
wetenswaardigheiden, zoals het feit dat de Nederlandse Telegraaf- en Telefoonwet
van 1904 mede tot stand kwam vanuit de opvattingen die in het buurland Duitsland
leefden. Bismarck meende dat grensoverschrijdend telefoonverkeer in handen van
de overheid zou moeten zijn. Arnbak prees ook de belangstelling van Alcatel in
Nederland voor diens erfgoed: “Vaak zie je dat economische overwegingen ertoe
leiden dat innoverende bedrijven meer geïnteresseerd zijn in nieuwe markten dan
in hun erfgoed. Door te innoveren trachten ze hun concurrenten een hak te zetten
en door snel keuzes te maken hopen ze een first mover advantage te
krijgen. Dit geschiedenisboek verhaalt hoe de onderneming Nederlandsche Standard
Electric Mij door de jaren heen in de maatschappij en in de markt wist te
werken.”
Tot slot sprak de heer Guus Bengsch, vice president van Alcatel voor de Benelux,
kort over het onbetwiste leiderschap van zijn onderneming op de markt voor
breedband-technologie. Hij verwacht dat de groeilijn in omzet en marktpositie
zal worden voortgezet dankzij de voorgenomen fusie met Lucent en het samengaan
met de 3G-activiteiten van Nortel.
Terugblik: De komst van de telephone naar Nederland
Op 14 oktober 1881, 125 jaar geleden, kreeg de
dierentuin Artis aansluiting op het Amsterdamse telefoonnet van de Nederlandsche
Bell-Telephoon Maatschappij. Al eerder, in mei 1880, was Artis het toneel van
demonstraties met de ‘telephone’. De directeur van de
Openbare Handelsschool in Amsterdam had in 1879 toestemming gekregen van de
Amerikaanse Bell-licentiegever om in Nederland telefoonnetten volgens het
concept van Bell te gaan exploiteren. In 1880 vraagt hij - namens de zojuist
opgerichte International Bell Telephone Company – een concessie aan bij de
gemeente Amsterdam. Aan Koning Willem III vraagt hij concessies voor de stad
Rotterdam en voor een koppeling tussen de netten in beide steden. Op 6 december
1880 wordt – na verkregen concessies – de Nederlandsche Bell-Telephoon
Maatschappij opgericht, die tot 1916 zal voortbestaan. In dat jaar neemt de
Rijkstelefoon de exploitatie over.
Parallel daaraan is in Nederland het – in 1882 opgerichte - Belgische
zusterbedrijf Bell Telephone Manufacturing Co actief. In 1911 vestigt dat
bedrijf in Den Haag een ingenieursbureau, dat in 1920 uitgroeit tot een heuse
‘Afdeeling’; in 1924 wordt een centrale werkplaats toegevoegd ter ondersteuning
van de levering van automatische telefooncentrales aan de Gemeentelijke
Telefoondienst Den Haag en aan de Rijkstelefoon.
In 1940 wordt de Afdeeling verzelfstandigd onder de naam Nederlandsche Standard
Electric Mij, die vanaf 1948 tot 1983 onder licentie telefooncentrales en
-toestellen zal fabriceren. Ná 1985 zal het bedrijf bekend zijn als ITT
Nederland NV en vanaf 1987 – volgend op de fusie van de telecom-activiteiten van
het Franse CGE met die van ITT – als Alcatel Nederland BV. Sinds 1996 is het
bedrijf, thans gevestigd in Rijswijk ZH, bekend als Alcatel Telecom Nederland BV
Telecommunicatie Erfgoed Stichting
In 2003 realiseert de directie van Alcatel Telecom Nederland zich, dat op enig
moment de onderneming al 125 jaar in Nederland actief zal zijn. Diverse
startdatums konden worden gekozen: de datum van oprichting van NBTM (6 december
1880) of de datum van indienststelling van haar eerste telefoonnet (1 juni
1881). De werkgroep GAIN (Geschiedenis van Alcatel in Nederland) gaat van start
en concentreert zich op het verzamelen van informatie over de geschiedenis in
woord, druk, beeld en in producten. De werkzaamheden nemen zo’n vlucht, dat in
2004 besloten werd tot oprichting van de Telecommunicatie Erfgoed Stichting.
Het tot nu toe verzamelde materiaal in woord,
druk en beeld is verwerkt tot het gedenkboek, getiteld “125 Jaar bellen met
Bell – De geschiedenis van de Nederlandse Standard Electric Mij, haar
voorgangers en opvolgers”.
Het boek is voor € 49,= te bestellen
via onze bestelpagina
Laatst bijgewerkt op: 22 - 12 - 2011